BIBLIOTEKA AWL  


 

Autoarchiwizacja (ang. self-archiving)

proces polegający na wprowadzeniu przez Autora do cyfrowego repozytorium (archiwum) pełnotekstowego pliku oraz metadanych.

 

Dozwolony użytek osobisty

bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego. Zakres własnego użytku osobistego obejmuje korzystanie z pojedynczych egzemplarzy utworów przez krąg osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego.

 

Licencja otwarta

jest rodzajem licencji, która bezpośrednio zezwala na kopiowanie oraz modyfikowanie utworu przez wszystkich, bez ograniczeń do poszczególnych osób (prawnych lub fizycznych), przy zachowaniu szczegółowych warunków wymaganych przez tę konkretną licencję.

 

Metadane

dane służące do opisu innych danych, często nazywane "danymi o danych". Zawierają informacje o formie i treści dokumentów elektronicznych. Pozwalają na wygodne katalogowanie i przeszukiwanie baz danych, repozytoriów oraz zawartych w nich informacji.

 

Otwarty mandat

prawne zobowiązanie autorów do zapewnienia otwartego dostępu do utworów oraz przedmiotów praw pokrewnych, nałożone przez pracodawcę (jednostka naukowa), instytucję finansującą badania naukowe lub ustawodawcę.

 

Pole eksploatacji

w art. 50 ustawy prawo autorskie zamieszczono przykładowe wyliczenie odrębnych pól eksploatacji w zakresie: utrwalania i zwielokrotniania utworu - wytwarzanie określoną techniką, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową; obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono - wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy; rozpowszechniania utworu - publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.

 

Postprint

wersja pracy, która przeszła proces recenzji oraz redakcji wydawniczej. Pod względem wyglądu może on nie być taki sam jak opublikowany artykuł, ponieważ wydawcy często zastrzegają sobie własny układ i formatowanie.

 

Prawa autorskie majątkowe

wyłączne prawo twórcy do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu. Jest to prawo zbywalne, co oznacza, że twórca może przenieść je na inne osoby lub udzielić zezwolenia na korzystanie z utworu.

 

Prawa autorskie osobiste

chronią nieograniczoną w czasie i niepodlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem, a w szczególności prawo do: autorstwa utworu; oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo; nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania; decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności; nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.

 

Prawa pokrewne

prawa do artystycznych wykonań, prawa do fonogramów i wideogramów, prawa do nadań programów, prawa do pierwszych wydań oraz do wydań naukowych i krytycznych. Prawa pokrewne chronią głównie interesy podmiotów, dzięki którym utwory są rozpowszechniane, np. wykonawców utworów, producentów fonogramów.

 

Preprint

wersja pracy przed procesem recenzji, korekty przeprowadzonej w wydawnictwie oraz publikacją.

 

Repozytorium

jest to narzędzie służące zarządzaniu i długoterminowemu przechowywaniu dokumentów cyfrowych. Repozytoria wspierają komunikację naukową, rozwój badań naukowych, procesy uczenia oraz procesy administracyjne. Stosują otwarte standardy, by ich zasób był w pełni dostępny i pozwalał na: importowanie, eksportowanie, przechowywanie i wyszukiwanie cyfrowych dokumentów.

 

Umowa licencyjna (licencja)

umowa, na podstawie której twórca uprawnia licencjobiorcę do korzystania z utworu w określony sposób (na określonym polu eksploatacji).

 

Umowa licencyjna niewyłączna (licencja niewyłączna)

umowa, w myśl której udzielenie licencji nie ogranicza możliwości udzielenia przez twórcę upoważnienia innym osobom do korzystania z utworu na tym samym polu eksploatacji.

 

Umowa licencyjna wyłączna (licencja wyłączna)

umowa, w myśl której licencjobiorca ma wyłączność korzystania z utworu w określony sposób - na określonym polu eksploatacji.

 

Utwór

każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

 

Wersja wydawcy (Publisher’s Version)

opublikowana wersja ostateczna, czyli sformatowana przez wydawcę. W zdecydowanej większości przypadków występuje w postaci plików PDF.

 

Bibliografia:

Przewodnik po otwartości / oprac.: Justyna Hofmokl, Katarzyna Sawko, Kamil Śliwowski, Katarzyna Rybicka, Łukasz Jachowicz, Alek Tarkowski / Lic. CC-BY / http://ngoteka.pl/bitstream/handle/item/180/Przewodnik-po-otwartos%cc%81ci_2013.pdf?sequence=1

Otwarty dostęp do publikacji naukowych : kwestie prawne / Krzysztof Siewicz / Lic. CC-BY / http://pon.edu.pl/images/plon_publications/files/12_K_Siewicz_Otwarty_dostep_do_publikacji_naukowych.pdf

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Dz.U.2017.880 t.j. 

Kierunki rozwoju otwartego dostępu do treści naukowych w Polsce / http://www.nauka.gov.pl/g2/oryginal/2015_08/3acda3192a0a217d2da5dbc0e84a5961.doc

 

 

Back to top